Chúng ta không thừa tiền, cũng không thiếu tiến sĩ

Thứ tư, 15/11/2017, 15:05 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Bạn đọc) - Trong nội dung dự thảo Đề án trình Chính phủ về việc: “Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2018-2025” vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra lấy ý kiến dư luận, đáng chú ý là Bộ dự kiến sẽ chi 12.000 tỷ đồng để đào tạo thêm 9.000 tiến sĩ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo trình đề án "chi 12.000 tỷ đào tạo 9.000 tiến sĩ" khiến dư luận phản đối

Bộ Giáo dục và Đào tạo trình đề án “chi 12.000 tỷ đào tạo 9.000 tiến sĩ” khiến dư luận phản đối

Được biết, lý do mà Bộ giáo dục đưa ra đề án này là mặc dù hiện nước ta đã có khoảng 24.300 tiến sĩ, nhưng tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ hiện công tác tại các cơ sở giáo dục đại học còn thấp và chưa hợp lý về cơ cấu, độ tuổi, chưa cân đối giữa các ngành đào tạo. Hơn nữa, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ còn thấp so với một số quốc gia trong khu vực.

Ngày xưa chỉ cần nghe, nhìn các vị tiến sĩ đã thấy ngưỡng mộ. Giờ tiến sĩ nhiều quá hoa mắt, không biết ai là thật ai là “giấy”. Nên đề án này khiến dư luận lẫn nhiều chuyên gia, nhà khoa học lo ngại và không đồng tình.

Có người viện dẫn số liệu để so sánh rằng, Việt Nam có khoảng 90 triệu dân và có 24.000 tiến sĩ. Mỹ có 322 triệu dân, và họ có 3.609.000 tiến sĩ, chưa kể tới 3.365.000 các tiến sĩ chuyên nghiệp. Như vậy, số tiến sĩ ở Mỹ khoảng 1,12% dân số, trong khi số tiến sĩ ở Việt Nam chỉ chiếm khoảng 0,027%. Nếu tính theo bình quân đầu người thì số tiến sĩ ở Mỹ phải gấp 41 lần số tiến sĩ ở Việt Nam. Sự chênh lệch này có thể nói lên một điều: Con số 24.000 tiến sĩ ở Việt Nam thật ra chưa có gì là lạm phát.

Thế nhưng, Mỹ có nền giáo dục phát triển và họ có nhiều tiến sĩ là đương nhiên. Còn thực tiễn của Việt Nam lại khác, và nếu đem so sánh với một nước có nền giáo dục phát triển thì quả là khập khiễng, không hợp lý.

Hiện số tiến sĩ làm việc trong các trường đại học, cao đẳng có khoảng 15.000 người. Tức là, có tới gần 50% tiến sĩ đang làm cán bộ, công chức. Theo đó, có rất nhiều người xưng là tiến sĩ, thậm chí mang hàm giáo sư, phó giáo sư nhưng hỏi ra thì không dạy trường nào cả. Vậy tiến sĩ đó để làm gì? Giữa quan chức và tiến sĩ có mối quan hệ như thế nào? Bằng tiến sĩ có phải là điều kiện tốt để được thăng tiến?

TS Lê Viết Khuyến – nguyên Vụ phó Vụ giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng: “Thời gian qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho đào tạo tiến sĩ khá “nhẹ tay”, dẫn đến việc có những tiến sĩ “dởm”. Hiện tại, Bộ Giáo dục và Đào tạo nên chú trọng khâu rà soát, đào tạo có chất lượng. Trường nào đào tạo tiến sĩ thì phải nghiên cứu khoa học mạnh. Trường nào yếu mà vẫn cho ra lò tiến sĩ là điều không bình thường”

Hơn nữa, nhiều cơ sở đào tạo trình độ tiến sĩ ở nước ta có nhiều bất cập như cơ sở vật chất không có, số lượng cán bộ hướng dẫn không đủ, phải thuê cộng tác viên. Uy tín của nơi đào tạo không đảm bảo, chất lượng đào tạo kém.

Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo đến năm 2020, cả nước sẽ đào tạo bổ sung được ít nhất 20.000 tiến sĩ và Bộ sẽ sớm đạt được chỉ tiêu này. Còn đề án mới với mục tiêu đào tạo thêm 9.000 tiến sĩ thì lượng tiến sĩ sẽ lên tới 26.000 tiến sĩ, thay vì 20.000 tiến sĩ.

Một đất nước giỏi không cứ phải có nhiều tiến sĩ

Một đất nước giỏi không cứ phải có nhiều tiến sĩ

GS.TSKH Dương Đức Tiến – Giảng viên ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH quốc gia Hà Nội) cho biết: “Một đất nước giỏi không cứ phải có nhiều tiến sĩ, nhiều học vị, ngay bản thân chúng tôi cũng vậy, chúng tôi nhìn nhận tài trí của đất nước là phải phát huy được đa dạng, làm được nhiều việc khiến cho đất nước thay đổi mới là đào tạo tốt. Còn đào tạo tràn lan thì không giải quyết được vấn đề gì, bản thân chúng tôi cũng được đào tạo, hàng loạt các thế hệ tiến sĩ được đào tạo ở Nga, Trung Quốc, các nước xã hội chủ nghĩa trước đây, đến nay chúng ta không sử dụng hết”.

Nghĩa là, chúng ta vẫn chưa tận dụng hết khả năng của số tiến sĩ vốn đã dôi dư, chưa kể đội ngũ làm công tác quản lý, hành chính. Nay lại vội đào tạo thêm 9.000 tiến sĩ, chưa biết các vị tiến sĩ tương lai này có làm được gì cho đất nước không, nhưng nếu đề án được duyệt thì trước mắt ngân sách nhà nước sẽ mất gần 500 triệu USD.

Gần 500 triệu USD – một số tiền không hề nhỏ, và đó cũng là tiền thuế của dân. Hãy chi vì sự nghiệp phát triển giáo dục, chứ đừng chi để đào tạo tiến sĩ. Cần phải thay đổi tư tưởng của thầy và trò, thay đổi cách dạy và học. Sản phẩm của thầy trao cho sinh viên là cách tiếp cận với khoa học, kinh nghiệm của người đi trước. Sinh viên nhận được sản phẩm là hành trang vào đời, cách làm việc, ứng dụng khoa học vào đời sống.

Có lẽ vào thời điểm hiện tại, chẳng có một quốc gia nào (ngoại trừ Việt Nam) lại có kế hoạch tài chính quốc gia để đào tạo tiến sĩ giống như một công ty, doanh nghiệp sản xuất một sản phẩm để tung ra thị trường. Điều này làm cho không ít người phê phán tư duy này của Bộ Giáo dục. Bộ chủ quản với chức năng “đào tạo con người” mà cứ tư duy nhiệm kỳ, “vẽ” đề này án nọ để “ăn xổi” thì đất nước Việt Nam còn nghèo cũng phải!

Thiết nghĩ, chuyện “chi 12.000 tỷ để đào tạo 9.000 tiến sĩ”, nếu Bộ giáo dục không thực hiện hiệu quả đề án thì xã hội sẽ mất lòng tin. Khi đó, ai sẽ phải chịu trách nhiệm? Trong khi, chúng ta không thừa tiền và cũng không thiếu tiến sĩ. Hãy để dành tiền đó chăm lo cho cuộc sống nhân dân, cải thiện phúc lợi xã hội sẽ ý nghĩa hơn rất nhiều.

CTV Sông Trà

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@lethanhhai.net
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
banbientap@lethanhhai.net

Facebook Lê Thanh Hải

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải