“Giảng đường tươi đẹp” – Dự án chống tham nhũng trong giảng đường của sinh viên

“Phải luật pháp hóa về mối quan hệ thầy trò để phổ biến cho toàn xã hội cùng nhận thức và thực hành ứng xử, tạo nên nét đẹp văn hóa thầy trò, văn hóa học đường và trở thành truyền thống, đạo lý của người Việt Nam hiện đại”, đó là lời phát biểu của GS.TS Dương Xuân Ngọc, nguyên Phó Giám đốc Học viện báo chí và Tuyên truyền trong buổi hội thảo.

GS. TS Dương Xuân Ngọc, nguyên Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát biểu và đưa ra chính kiến trong buổi hội thảo.

Tham nhũng giảng đường – căn bệnh mới của thời hội nhập

Chỉ cần gõ từ khóa “học trò hỗn láo với thầy” trong 0,08 giây Google cho 119.000 kết quả; còn với từ khóa “học trò đánh thầy”, trong 0,17 giây Google cho 9.050.000 kết quả!!! Con số trên cho thấy mối quan hệ Thầy – Trò hiện nay đang trở thành vấn đề báo động của truyền thống tôn sư trọng đạo và âm ỉ như làn sóng ngầm chỉ trực trào ra.

Nắm bắt được vấn đề trên, sáng 18/4, buổi Hội thảo khoa học “Tầm quan trọng của việc xây dựng bộ quy chế về mối quan hệ thầy trò minh bạch, trong sáng, lành mạnh” và lễ phát động cuộc thi “Ấn tượng thầy trò” được tổ chức tại tầng 6, nhà B1, Học viện Báo chí và Tuyên truyền với sự tham gia và trao đổi thẳng thắn của đông đảo các bạn sinh viên, nhà báo, các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài trường. Những vấn đề “khó nói” được nhiều sinh viên và các thầy cô trong trường Học viện Báo chí trao đổi một cách minh bạch và thân thiện.

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động của dự án “Giảng đường tươi đẹp” do nhóm 5 sinh viên chống tham nhũng trong giảng đường đến từ lớp Thông tin Đối ngoại K29 dưới sự giúp đỡ của TS. Nguyễn Ngọc Oanh – Phó trưởng khoa Quan hệ quốc tế. Là một trong 34 đề án đạt giải thưởng của Chương trình Sáng kiến Phòng chống tham nhũng Việt Nam 2011 do Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Thế giới tổ chức, dự án “Giảng đường tươi đẹp” sẽ được cấp vốn 290 triệu để triển khai dự án.

Những mối quan hệ ứng xử giữa Thầy và Trò trong cuộc sống ngày nay đã khác trước rất nhiều. Truyền thống tri ân tốt đẹp của người Việt đã có nhiều dấu hiệu bị biến tướng, mối quan hệ thầy trò ngày càng “lệch chuẩn”, thầy không ra thầy, trò không ra trò, những giá trị đạo đức bị suy đồi nghiêm trọng.

Đến với buổi Hội thảo, TS Đỗ Thị Thu Hằng, Phó Trưởng khoa Báo chí, Học viện báo chí và Tuyên truyền phân tích: “Trước kỳ thi, đặc biệt là những môn quan trọng “mang tính quyết định”- chẳng hạn thi tốt nghiệp hay bảo vệ khoá luận cuối khoá, dù học hành chăm chỉ tới mấy, sinh viên vẫn có cảm giác lo lắng, bất an bởi sự may rủi (chẳng hạn học được 90% nhưng đề thì có khi lại rơi vào 10% còn lại thì sao?).  Cảm giác lo lắng và bất an sẽ tăng lên nhanh, thúc đẩy hành vi “hối lộ” dưới dạng quà tặng đắt tiền và phong bì tiền”. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến những hành vi tham nhũng trong giảng đường.

Hiện tượng như “đổi trác”, “phong bì”, “gạ tình”, “chạy điểm, chạy trường”, “hành xử kiểu xã hội đen”… “đang phản ánh một tình trạng đáng báo động về sự thoái hóa, biến chất của mối quan hệ thầy trò ngày nay, về sự lệch chuẩn của truyền thống “tôn sư trọng đạo”, về sự ô nhiễm của môi trường giáo dục”.

Cần có bộ quy tắc ứng xử Thầy – Trò để quan hệ thầy trò trở lên nhân văn và minh bạch

GS. TS Dương Xuân Ngọc cho rằng: “Về giá trị tình nghĩa thày trò, trong mỗi thời kỳ, nhất là trong điều kiện ngày nay khi chúng ta đang tiến hành công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế cũng cần được nhìn nhận lại một cách khách quan. như vậy không có nghĩa những chuẩn giá trị trong quan hệ thày trò truyền thống đã thay đổi hết, mà cần nhận thức những gì bất biến và những gì đã đổi thay”.

Giữa việc tặng quà – với thái độ tôn trọng, biết ơn, kính yêu của trò với thầy trong truyền thống tôn sư trọng đạo của người Việt Nam và các hành vi hối lộ thầy cô, các thầy cô nhận hối lộ có một ranh giới rất mỏng, rất khó xác định.

Việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử giữa thầy và trò sẽ là một công cụ tốt, tạo khả năng minh bạch hoá các hành vi trong quan hệ thầy trò, từ đó thúc đẩy các hành vi văn hoá và nhân văn trong quan hệ thầy trò, đồng thời là khung tham chiếu giúp phát hiện các dấu hiệu tham nhũng trong giảng đường, nhận diện các hành vi vi phạm pháp luật và vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong hệ thống giáo dục hiện nay.

TS Nguyễn Trường Giang, Phó Trưởng Khoa Phát thanh  – Truyền hình, Học viện Báo chí và Tuyên Truyền cũng nhấn mạnh thêm: “Cho đến nay, chúng ta chưa có một bộ quy tắc ứng xử trong mối quan hệ thầy – trò. Thiết nghĩ, đây là một thiếu sót cần nhanh chóng khắc phục. Để xây dựng giảng đường đại học thực sự là môi trường thân thiện, tích cực, trong sáng, là nơi để rèn luyện, đào tạo và bồi dưỡng những chủ tương lai của đất nước thì việc làm trên thực sự cần thiết”

Theo CAND