Luật An ninh mạng có đụng tới bí mật kinh doanh của doanh nghiệp?

Thứ năm, 31/05/2018, 17:17 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Kinh tế) - Xuất phát từ lợi ích kinh doanh, không muốn chịu sự quản lý của pháp luật nước sở tại, không muốn đóng thuế và chịu các nghĩa vụ liên quan, sau khi Dự Luật An ninh mạng được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi, một số doanh nghiệp chuyên cung ứng dịch vụ viễn thông, internet nước ngoài đã “nội công ngoại kích” những nội dung liên quan tới yêu cầu đặt đại diện và lưu trữ dữ liệu người sử dụng mạng tại Việt Nam nhằm tạo “hiệu ứng ngược” để đẩy mạnh truyền thông, thu hút dư luận và tác động chính sách đối với dự thảo Luật An ninh mạng.

Sự xuất hiện dồn dập của những cái tít bài kiểu như: “1% GDP có thể bị tác động nếu yêu cầu các doanh nghiệp nước ngoài đặt máy chủ tại Việt Nam“; “Mỹ quan ngại về luật an ninh mạng sắp được Quốc hội Việt Nam thông qua“; “Hội Truyền thông số kiến nghị về quy định ‘đặt máy chủ’ trong dự luật An ninh mạng“… ngay trước thời điểm Quốc hội họp bàn về Luật An ninh mạng chắc chắn không phải “tình cờ”!. Càng không phải ngẫu nhiên khi nội dung các bài viết này trên dưới một mực cho rằng, yêu cầu đặt cơ quan đại diện và lưu trữ dữ liệu người dùng Việt Nam trên lãnh thổ Việt Nam là không phù hợp với thông lệ quốc tế, làm cản trở lưu thông dữ liệu, thậm chí là ảnh hưởng đến GDP trong nước. Nhưng… rồi họ cũng đồng thời “QUÊN” một cách có quy trình rằng, sự thật là:

Việc yêu cầu lưu trữ dữ liệu quan trọng ở trong nước đã được rất nhiều quốc gia quy định như Mỹ, Canada, Liên Bang Nga, Đức, Trung Quốc, Indonesia, Hy Lạp, Bulgaria, Đan Mạch, Phần Lan, Thụy Điển, Thổ Nhĩ Kỳ… Thậm chí, Liên minh Châu Âu còn ban hành hẳn một Quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cho phép công dân tự kiểm soát dữ liệu khi tham gia các diễn đàn mạng xã hội. Các công ty cung cấp dịch vụ phải công khai với khách hàng việc dùng thông tin cá nhân như thế nào, cam kết không chuyển dữ liệu cho bên thứ ba, nếu vi phạm mức phạt có thể lên đến 20 triệu Euro hay 40% doanh số toàn cầu của công ty vi phạm. Những điều này cho thấy, các quốc gia trên thế giới đều quan tâm đặc biệt tới “chủ quyền thông tin” của công dân, doanh nghiệp, tổ chức đất nước mình. Vậy nên, yêu cầu đặt cơ quan đại diện và lưu trữ dữ liệu người sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam là phù hợp và tiến bộ.

Càng khả thi hơn khi các quy định này hoàn toàn không trái, không vi phạm các cam kết cũng như cản trở Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế. Chúng ta đều biết rằng, các cam kết song đa phương đều không có quy định nào ngăn cản việc các thành viên áp dụng các biện pháp (kể cả là xây dựng Luật) cần thiết để thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến hòa bình, an ninh quốc tế hay bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia. Đơn cử như, Điểm b, Điều 29.2 Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) quy định về ngoại lệ an ninh nêu rất rõ rằng: “Không có quy định nào của Hiệp định này ngăn cản một bên áp dụng những biện pháp cần thiết để thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến giữ gìn và khôi phục hòa bình và an ninh quốc tế hay bảo vệ các lợi ích an ninh thiết yếu”. Những điều này lẽ nào các chủ bút, các chuyên gia kinh tế… đang đả kích quy định trên là vi phạm này nọ lẽ nào không biết???.

Nội dung quy định chỉ lưu trữ những dữ liệu đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn  xã hội, phòng chống tội phạm chứ dữ liệu liên quan tới bí mật doanh nghiệp, quyền của các doanh nghiệp thì cơ quan chức năng không can thiệp.

Nội dung quy định trong Luật An ninh mạng chỉ lưu trữ những dữ liệu đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, phòng chống tội phạm chứ dữ liệu liên quan tới bí mật doanh nghiệp, quyền của các doanh nghiệp thì cơ quan chức năng không can thiệp.

Chưa hết họ lại còn bù lu bù loa rằng, “tất cả các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trên không gian mạng có liên quan đến Việt Nam đều phải đặt văn phòng đại diện, và lưu trữ dữ liệu gây khó cho doanh nghiệp về chi phí, thủ tục, thậm chí bị lộ bí mật kinh doanh”. Bằng cách đánh vào nỗi lo chi phí, thủ tục, lộ bí mật lại thêm cụm từ “chết người” – tất cả, những kẻ tung tin dễ dàng lừa mị được khá nhiều người cùng “lên đồng” phản đối dù trong số đó nhiều người có khi còn chưa một lần đọc qua nội dung Dự Luật hoặc có nhưng hiểu rất mơ hồ. Thực chất, quy định dữ liệu lưu trữ không bao gồm toàn bộ các doanh nghiệp, cũng không bắt buộc phải lưu trữ tất cả các dữ liệu mà chỉ áp dụng khi nào xuất hiện vấn đề an ninh quốc gia. Nội dung quy định chỉ lưu trữ những dữ liệu đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn  xã hội, phòng chống tội phạm chứ dữ liệu liên quan tới bí mật doanh nghiệp, quyền của các doanh nghiệp thì cơ quan chức năng không can thiệp. Vậy nên, không có chuyện cơ quan có thẩm quyền can thiệp vào các hoạt động bình thường của doanh nghiệp. Về điểm này có lẽ những nhà làm luật cũng cần phải nói rõ thêm để doanh nghiệp nắm, hiểu và yên tâm.

Còn về ý kiến cho rằng, quy định lưu trữ dữ liệu làm cản trở lưu thông dữ liệu quốc tế, ảnh hưởng đến GDP trong nước, có thể khẳng định luôn là không chính xác. Do chỉ lưu dữ liệu người dùng và các dữ liệu quan trọng của Việt Nam, không phải là dữ liệu nền tảng – platform (ví dụ dữ liệu nguồn của phần mềm) nên không ảnh hưởng và cản trở việc lưu thông của dòng chảy dữ liệu, không tạo rào cản đối với các doanh nghiệp đầu tư. Trong khi các báo giật tít đùng đùng nào là “Google, Facebook sẽ tạm biệt Việt Nam”; rồi “Việt Nam sẽ trở về thời kỳ đồ đá” thì được biết, Đại diện Google, Facebook, Amazon cũng đã gặp, trao đổi với các nhà làm luật về các nội dung trong Dự thảo nhưng chưa có một công ty nào khẳng định, việc yêu cầu lưu trữ dữ liệu là ngăn cấm các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư hoặc kinh doanh tại Việt Nam. Facebook thậm chí đã đồng ý phối hợp với các cơ quan chức năng của Việt Nam và bày tỏ có ý định đặt văn phòng đại diện nhưng chưa thực hiện được do gặp vướng mắc về thủ tục. Google đã chia sẻ chính sách quản lý dữ liệu và xử lý thông tin vi phạm pháp luật. Vì sao Google, Facebook lại làm như vậy nếu không phải những việc này đem lại thuận lợi cho doanh nghiệp.

Thực tế, khi có góc tiếp cận khoa học, kỹ lưỡng sẽ thấy rằng, quy định phải đặt văn phòng đại diện, và lưu trữ dữ liệu chẳng những phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, không tạo rào cản kinh tế, mà còn đem lại cho chúng ta rất nhiều cái lợi về lâu về dài.

Một là, đáp ứng được yêu cầu bảo vệ chủ quyền quốc gia đối với dữ liệu điện tử và xử lý các tình huống, hành vi trên không gian mạng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; gắn nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước trong việc cung cấp thông tin, dữ liệu phục vụ điều tra, xác minh, xử lý vi phạm liên quan đến người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam. Chứ cứ như tình hình hiện nay, hàng loạt các vụ án rửa tiền ở nước ngoài, buôn bán chất ma túy, buôn lậu, đánh bạc xuyên quốc gia… rơi vào bế tắc vì các nhà cung cấp dịch vụ mạng từ chối hợp tác với Cơ quan Cảnh sát điều tra của Việt Nam, ngay cả khi có “trát” của Interpol.

Hai là, tạo hành lang pháp lý cho các bộ, ngành chức năng quản lý chặt chẽ hoạt động của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới khi kinh doanh vào Việt Nam; đảm bảo chủ quyền thanh toán, chống thất thu thuế đối với các doanh nghiệp này. Đồng thời, xóa bỏ sự bất bình đẳng trong hoạt động kinh doanh giữa các doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp trong nước.. Có một thực tế đã tồn tại nhiều năm nay, Việt Nam bị thất thu một khoản thuế khổng lồ, lên tới hàng trăm tỉ mỗi tháng từ các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ xuyên biên giới như Facebook, Google… Mặc dù những doanh nghiệp này thu lợi nhuận hàng ngàn tỉ mỗi tháng do người dùng Internet Việt Nam mang lại một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước cung cấp những dịch vụ mạng tương tự như họ thì lại bắt buộc phải tuân thủ nhiều quy định về thuế. Đó là sự bất bình đẳng trong hoạt động kinh doanh. Quy định của Dự Luật cũng xuất phát từ những căn nguyên trên.

Ba là, khi quy định các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet nước ngoài đặt cơ quan đại diện và máy chủ quản lý dữ liệu người dùng Việt Nam trên lãnh thổ Việt Nam, cũng đồng thời mang lại lợi ích kinh tế, tạo việc làm có thu nhập cao cho một bộ phận nhất định người Việt. Facebook, Google mở văn phòng ở Singapore và trả lương cho kỹ sư người địa phương là 7.000 – 12.000USD/tháng. Quy định này đồng thời tạo tiền lệ cho các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động cung cấp dịch vụ thông tin công cộng qua biên giới vào Việt Nam. Bởi trên thực tế, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thông tin công cộng qua biên giới không chỉ có Facebook, Google mà còn có Apple, Alibaba, Amazon, WhatsApp, Grab, Uber…

Ngoài ra, quy định của điều khoản này còn giúp bảo vệ dữ liệu, thông tin cá nhân của người dùng Việt Nam. Dữ liệu là tài sản quốc gia và mỗi cá nhân. Vị trí, vai trò của cá nhân trong xã hội và bộ máy chính trị càng cao thì thông tin cá nhân càng quan trọng và cần được bảo mật.

Vậy thì việc gì phải lo sợ về quy định đặt văn phòng đại diện và lưu trữ dữ liệu cơ chứ. Tôi cá rằng, chỉ các doanh nghiệp “không đàng hoàng” mới thấy quy định trên là cản chân cản lối của họ mà thôi. Chẳng thế mà mới đây, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hồng – Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh, cơ quan thẩm tra dự án Luật An ninh mạng, đã thẳng thắn nói về các ý kiến cho rằng “quy định lưu trữ, đặt văn phòng đại diện là trái với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên” không phải ý kiến của các doanh nghiệp, hiệp hội liên quan tới internet, viễn thông trong nước, mà là quan điểm của đại sứ một số nước như: Mỹ, Nhật Bản, Liên minh Châu Âu… Vậy thì, các tờ báo đang “khóc mướn” cho các doanh nghiệp ngoại không tôn trọng pháp luật Việt Nam đang đứng trên quan điểm nào? Họ bảo vệ quyền lợi cho ai?

Hoàng Nguyên

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
[email protected]

Facebook Lê Thanh Hải

Mạng Xã Hội

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải