Muốn chống tham nhũng thì phải dựa vào dân

Thứ năm, 30/11/2017, 15:53 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Bạn đọc) - Mới đây, trong buổi tiếp xúc cử tri về tham nhũng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định, lò nóng lên thì tất cả phải vào cuộc. Thế nhưng tại sao, mãi cho đến thời điểm này dường như chúng ta vẫn bất lực trong công cuộc “kháng chiến trường kì này”?

Nhiều quyết sách đã được Đảng đề ra nhằm đấu tranh với nạn tham nhũng đang hoành hành ở nước ta như là quốc nạn. Có một thực tế không thể phủ nhận là ở nước ta hiện nay tham nhũng có tính chất nghiêm trọng và ngày càng phức tạp, tinh vi trên nhiều lĩnh vực, nhiều cấp, nhiều ngành. Theo số liệu khảo sát của Tổ chức minh bạch quốc tế, chỉ số cảm nhận tham nhũng Việt Nam đứng thứ 133/176 trên bảng xếp hạng toàn cầu, nằm trong nhóm các nước mà tham nhũng được cho là nghiêm trọng.

Chống đến bao giờ

Chống đến bao giờ

Nguyên nhân chính được đưa ra là xử lý tham nhũng chưa nghiêm minh. Tình trạng nể nang, né tránh; có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm; tài sản thu hồi được còn rất ít; có hiện tượng chạy tội, chuyển tội; nhiều nơi công tác phòng chống tham nhũng còn hình thức “trên nóng dưới lạnh”. Thậm chí, chúng ta chỉ mới phát hiện, xử lý các vụ tham nhũng nhỏ ở cấp xã, huyện, hoặc những vụ đặc biệt nghiêm trọng được xã hội quan tâm, còn cấp tỉnh thì ít với tới.

Thậm chí, có nhiều hình thức tham nhũng tinh vi mà vẫn không được đề cập tới. Như trong một xã có đến gần nửa biên chế là anh em, con cháu của họ. Điều đáng nói là nếu dòng họ đó không có người có trọng trách ngay trong xã đó thì những người kia có được quy hoạch đề bạt không? Hay là tình trạng “bò đi lạc vào cửa nhà quan”, thậm chí bão lũ, thiên tai, con em, vợ chồng, người thân của cán bộ tự nhiên trở thành những người nghèo nhất của địa phương cần được hỗ trợ… Đây là một hình thức tham nhũng quyền lực đáng chú ý nhưng chưa được đề cập trong luật tham nhũng.

Việc lợi dụng quyền lực để phục vụ mục đích cá nhân rất phổ biến nên đại đa phần sinh viên tốt nghiệp đều mong muốn được làm nhà nước. Bởi quan niệm “một người làm quan cả họ được nhờ”. Đó là cái mầm mống rất lớn của tham nhũng, tạo nên việc người trước làm sao, người sau làm thế, anh tham nhũng tôi cũng thế! Lâu dần nó hỏng cả một bộ máy từ trên xuống dưới. Chống thế nào khi mà chưa có quyền lực trong tay đã có tư tưởng tha hóa?

Muốn biết ông A, B, C tham nhũng thế nào chỉ cần lắng nghe cuộc nói chuyện của người dân. Bởi họ là người đứng ngoài bộ máy ấy, họ quan sát và thậm chí đó chính là nạn nhân, nên rất bức xúc! Đơn cử như muốn biết anh A chủ tịch xã B có tham nhũng hay không chỉ cần đôi ba chén rượu trong mâm cơm với người dân địa phương đó là biết hết, thậm chí là tường tận. Một câu hỏi đặt ra là sao họ biết mà không tố cáo? Đa phần đều trả lời, tố cáo với ai, như thế nào?

Thế mới biết, luật Phòng chống tham nhũng của chúng ta đã bàn thảo hơn chục năm nay. Quyết tâm phòng chống tham nhũng cũng thống nhất cao từ trên xuống dưới. Nhưng vì sao việc tố cáo tham nhũng vẫn chưa phát huy tác dụng như chúng ta kỳ vọng? Vì quy định khi tố cáo tham nhũng phải làm đơn xin, tức là xin xỏ. Người ta tố cáo tham nhũng chứ có xin xỏ gì đâu nên việc bỏ đơn xin tố cáo là đúng.

Nhìn lại lịch sử dân tộc từ trước tới giờ sẽ thấy cuộc chiến nào dựa vào dân cũng sẽ dành được thắng lợi. Trong kháng chiến chống ngoại xâm, trong kháng chiến chống Pháp — Mỹ hay như cải cách kinh tế, chúng ta đều phải dựa vào dân. Cuộc chiến chống tham nhũng không phải là mâu thuẫn đối kháng mà mâu thuẫn trong nội bộ. Cuộc đấu tranh này đã kéo dài, dai dẳng và rất phức tạp. Cho nên phải dựa vào dân và tạo động lực để người dân nhiệt tình tham gia tố cáo các hành vi tham nhũng thì mới có thể phòng, chống được.

Nhìn lại công cuộc phòng chống tham nhũng những năm qua, có thể nói việc kê khai tài sản là một chủ trương đúng đắn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc kê khai này chưa mang lại hiệu quả như mong đợi.

Thậm chí có thời điểm, chỉ phát hiện vài ba trường hợp kê khai không trung thực trên gần một triệu đối tượng thuộc diện kê khai khiến người dân hoài nghi về chủ trương đúng đắn này. Lý do thì nhiều, song không thể không kể đến, đó là thiếu sự giám sát của người dân mà một trong những lý do của sự “thiếu” này chính là việc kê khai nhưng không công khai để người dân được biết.

Nhìn về mặt luật pháp, có thể điều này còn bị ràng buộc bởi quy định bí mật tài sản cá nhân. Song, sự không công khai đó khiến cho việc giám sát khó thực hiện bởi người dân không hoặc có rất ít thông tin.

Đối với Quy định 99 của Ban Bí thư, vẫn tôn trọng quyền bí mật đối với người dân còn một khi là cán bộ đảng viên thì phải chấp hành qui dịnh của Đảng. Nói cách khác, quy định này chỉ áp dụng đối với những cán bộ, đảng viên có chức, có quyền. Nếu ai đó thấy cần phải “bí mật”, xin hãy bước ra ngoài tổ chức.

Nhớ lại cách đây hơn một tháng (17/9), tại Phiên họp thứ 7, Ủy ban Tư pháp Quốc hội về Dự án Luật phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), ông Nguyễn Văn Quyền, Viện trưởng Viện nghiên cứu Lập pháp cho rằng thực tế việc kê khai hiện nay vô cùng hình thức: “Chúng ta đang kỳ vọng vào những cái không tưởng…” – Ông Quyền nói.

Điều “không tưởng” mà ông Quyền nói có phần không nhỏ từ nguyên nhân kê khai mà không công khai như đã nói ở trên. Từ đó, đã hạn chế quyền giám sát của nhân dân và cũng là một trong những nguyên nhân khiến công cuộc phòng chống tham nhũng chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Giờ đây, với Quy định 99, việc công khai tài sản sẽ phát huy cao hơn nữa quyền giám sát của nhân dân. Những tài sản “khủng” có được nhờ “làm thối móng tay” hay “buôn chổi đót” sẽ nhanh chóng bị nhân dân phát hiện. Vì vậy, có thể nói việc công khai tài sản chính là đòn chí mạng đánh vào “tử huyệt” tham nhũng hiện nay, đặc biệt khi “lò đã nóng thì củi tươi cũng cháy”.

Hi vọng, sau quy định công khai tài sản, tiến tới sẽ là giải trình nguồn gốc tài sản và khi đó, công cuộc phòng chống tham nhũng sẽ chuyển sang một nhịp mới, hiệu quả hơn nữa.

Cộng tác viên Phi Yến

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@lethanhhai.net
Xem thêm: Lê Thanh Hải
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
banbientap@lethanhhai.net

Facebook Lê Thanh Hải

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải