Quyết liệt trong cải cách doanh nghiệp Nhà nước

Thứ sáu, 15/12/2017, 13:24 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Kinh tế) - Đáng lẽ ra, các doanh nghiệp Nhà nước phải góp phần thúc đẩy kinh tế đất nước phát triển, thì hiện nay, ở một góc độ nhất định, ta có thể thấy không ít doanh nghiệp Nhà nước đang kéo lùi sự phát triển của nền kinh tế, trở thành hòn đá cản trở sự tăng trưởng đất nước.


Những lùm xùm liên quan đến doanh nghiệp Nhà nước thời gian qua đã khiến dư luận sôi sục. Từ việc cổ phần hóa đến việc làm ăn kinh doanh đều xuất hiện những sai phạm, góc tối. Cùng với đó, hàng loạt lãnh đạo của các doanh nghiệp, tập đoàn cũng rơi vào vòng lao lý. Gần đây nhất, đó là việc ông Đinh La Thăng bị khởi tố, điều tra về hành vi Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng khi còn làm lãnh đạo PVN (tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam). Hay thời gian trước, một loạt lãnh đạo của các doanh nghiệp Nhà nước như Tập đoàn Hóa chất (Vinachem), Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cũng bị đưa ra xử lý. Tình trạng tham nhũng, lãng phí trong các doanh nghiệp Nhà nước có diễn biến phức tạp, làm ăn thua lỗ kéo dài khiến cho không ít doanh nghiệp Nhà nước đang trở thành lực cản đối với nền kinh tế.

Trong Diễn đàn Phát triển Việt Nam (VDF) năm 2017, với chủ đề “Tăng năng suất, đòn bẩy của tăng trưởng bền vững”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “Việt Nam cần phải quyết liệt cải cách khu vực doanh nghiệp Nhà nước, nơi nắm giữ một nguồn vốn lớn của nền kinh tế nhưng việc sử dụng vốn chưa đem lại hiệu quả tương xứng, nhiều bất cập nơi đây”. Vậy chúng ta nên cải cách doanh nghiệp Nhà nước theo hướng nào để nó thực sự trở thành lực lượng nòng cốt của kinh tế Nhà nước, dẫn dắt, tạo động lực phát triển đối với nền kinh tế? Làm sao để phát huy hết tiềm lực của doanh nghiệp Nhà nước, phát huy hiệu quả tương xứng với những ưu đãi nó được hưởng?

Quyết liệt hơn nữa trong việc cải cách doanh nghiệp Nhà nước để nó có vị trí đúng như những gì phải có

Quyết liệt hơn nữa trong việc cải cách doanh nghiệp Nhà nước để nó có vị trí đúng như những gì phải có

Những điểm yếu của doanh nghiệp Nhà nước?

Nhìn vào thực tiễn hiện nay, chúng ta phải thẳng thắn rằng doanh nghiệp Nhà nước nhận được rất nhiều ưu đãi nhưng lại đang không tận dụng được những lợi thế này để phát triển. So với các doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp Nhà nước có ưu thế hơn về việc tiếp cận nguồn vốn cũng như có lợi thế rõ rệt về mặt chính sách. Vậy nhưng trên thực tế, hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp Nhà nước cũng không cao (nếu không muốn nói là thua lỗ).

Các căn bệnh hiện nay của doanh nghiệp Nhà nước là: tham nhũng, lãng phí; phương thức quản lý còn yếu kém, chưa chủ động, còn dựa dẫm vào Nhà nước; sự xuống cấp về đạo đức của đội ngũ lãnh đạo.

Việc tham nhũng, lãng phí tại các doanh nghiệp Nhà nước không phải là vấn đề mới. Có lẽ, với tâm lý “cha chung không ai khóc” nên việc sử dụng vốn tại các doanh nghiệp này diễn ra một cách vô tội vạ. Chính bởi việc quản lý tài sản không chặt chẽ nên việc tham nhũng diễn ra ở nhiều tập đoàn, doanh nghiệp. Đau đớn hơn, một thực trạng hiện nay là nếu không kiểm tra thì thôi, khi kiểm tra (làm một cách chính xác, khách quan) thế nào cũng phát hiện tham nhũng, sai phạm. Cùng với đó, những “nhóm lợi ích” được thiết lập trong các tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước đã trở thành chiếc “thùng hút của”. Có lẽ, chính sự “cưng chiều” của Nhà nước đã biến các doanh nghiệp này thành những đứa “con hư”.

Cùng với đó, chúng ta cũng dễ dàng nhận thấy một điều là hầu hết các doanh nghiệp Nhà nước đang có dấu hiệu sống lệ thuộc vào Nhà nước, thiếu chủ động, sáng tạo trong hoạt động của bản thân. Những doanh nghiệp tích cực, chủ động, những “con gà đẻ trứng vàng” như Vinamilk, Sabeco đang được cổ phần hóa nhanh chóng. Ngược lại, những doanh nghiệp thụ động thì vẫn mãi sống dựa dẫm Nhà nước. Có lẽ, do thói quen được bao bọc từ thời bao cấp nên các doanh nghiệp Nhà nước “mãi không chịu lớn”. Việc quản lý không thay đổi, không đi kịp thời đại khiến cho hiệu quả sản xuất, kinh doanh ngày càng thụt lùi.

Ngoài ra, căn bệnh rất lớn mà các doanh nghiệp Nhà nước đang gặp phải là việc cán bộ lãnh đạo đang bị tha hóa, biến chất. Trong Nghị quyết Trung ương 5 về tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới nâng cao hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước đã xác định rõ: “Công tác đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, bổ nhiệm cán bộ trong các doanh nghiệp Nhà nước còn nhiều hạn chế. Một bộ phận không nhỏ cán bộ quản lý doanh nghiệp Nhà nước yếu kém về năng lực quản lý, điều hành, sa sút về tinh thần trách nhiệm, suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật, tham nhũng, lãng phí”.

Thay đổi ra sao để phát triển?

Muốn doanh nghiệp Nhà nước phát triển, trở lại đúng vị trí mà nó đáng phải có thì điều đầu tiên chúng ta phải làm là thực hiện tốt công tác cán bộ, giải quyết tốt vấn đề con người. Mọi căn bệnh trên suy cho cùng cũng là do yếu tố con người chưa được bảo đảm nên “bệnh tật” mới nảy sinh. Trong công tác cán bộ này, vấn đề mà ta cần làm có lẽ là phải đưa “củi tươi”, “củi khô”, “củi mục” vào lò, làm trong sạch nội bộ. Cùng với đó, ta cũng phải dọn sạch những “vây cánh”, nhóm lợi ích đang tồn tại trong các doanh nghiệp Nhà nước. Thời gian gần đây, việc Nhà nước đẩy mạnh chống tham nhũng khiến toàn dân rất vui mừng. Tuy nhiên, đây có lẽ chỉ là sự mở đầu, muốn giải quyết tận gốc rễ của vấn đề thì chúng ta cần một thời gian rất dài, cần quyết tâm rất lớn và cần những con người công minh, liêm khiết tham gia vào công cuộc này.

Điều tiếp theo mà chúng ta cần làm đó là đưa những đứa con của mình – các doanh nghiệp Nhà nước vào thực tiễn đời sống. Nhà nước cần phân định rõ ràng, rạch ròi giữa chức năng sở hữu tài sản với chức năng quản lý Nhà nước để tránh việc lạm quyền, tránh tình trạng doanh nghiệp Nhà nước dựa dẫm quá mức vào Nhà nước. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần nghiêm khắc hơn với các doanh nghiệp Nhà nước, đừng mãi giành phần bánh ngon cho các doanh nghiệp này để rồi “được voi đòi tiên”, không chịu phấn đấu. Ngoài ra, chúng ta cũng cần kiên quyết trong việc xử lý các doanh nghiệp yếu kém, sẵn sàng cho phá sản nếu hoạt động không hiệu quả. Chúng ta cần để các doanh nghiệp hoạt động một cách thực chất theo quy luật thị trường, lấy hiệu quả sản xuất kinh doanh làm tiêu chí để đánh giá chứ không chỉ mãi ưu ái, dung túng cho nó.

Doanh nghiệp Nhà nước là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết nền kinh tế, thúc đẩy sự phát triển cơ sở vật chất và đồng thời cũng là công cụ để Nhà nước thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và chính sách an sinh xã hội. Muốn doanh nghiệp Nhà nước thực sự hoàn thành các nhiệm vụ trên, chúng ta phải nhanh chóng và quyết liệt cải cách chúng để chúng hoạt động theo cơ chế thị trường, đẩy lùi được các tiêu cực, phát triển một cách bền vững.

Cộng tác viên Bảo An

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@lethanhhai.net
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
banbientap@lethanhhai.net

Facebook Lê Thanh Hải

Mạng Xã Hội

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải