Bỏ viên chức suốt đời giảm gánh nặng ngân sách và tìm người có tài

Thứ hai, 22/04/2019, 16:00 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Chính trị) - Sáng 17.4, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Cán bộ, công chức và luật Viên chức được đưa ra thảo luận tại phiên họp thứ 33 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân đề cập 3 vấn đề xin ý kiến UBTV Quốc hội lần này gồm: Đối tượng là công chức; thực hiện chế độ hợp đồng xác định thời hạn đối với viên chức tuyển dụng mới; kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức đã nghỉ việc. Đề xuất bỏ chế độ viên chức suốt đời nhằm bảo đảm cơ chế cạnh tranh, khắc phục tình trạng ‘có vào, không có ra trong đội ngũ viên chức hiện nay.

Gánh nặng viên chức lên ngân sách nhà nước

Bỏ chế độ viên chức suốt đời là một trong những nội dung mới của dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức vừa trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Nếu đề xuất này được thông qua sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2020.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp bàn về vấn đề bỏ viên chức suốt đời

Việc bỏ chế độ hợp đồng không xác định thời hạn đối với viên chức tuyển dụng mới nhằm bảo đảm cơ chế cạnh tranh, khắc phục tình trạng “viên chức suốt đời” trong đội ngũ viên chức.

Trước đó, đại biểu Phùng Đức Tiến – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng: Với gần 3 triệu cán bộ công chức, viên chức nếu cộng toàn bộ số người hưởng lương và mang tính chất lương thì con số này lên tới 11 triệu người, chiếm 8,3% dân số cả nước. Hàng năm, ngân sách phải chi lượng tiền lớn để trả lương nhưng hiệu quả làm việc chưa cao. Trung ương Đảng cũng đã ra Nghị quyết 18, qua đó đặt mục tiêu giảm 400 nghìn biên chế trong 4 năm tới.

Tình trạng bổ nhiệm cán bộ không đủ tiêu chuẩn, điều kiện, trong đó có cả người nhà, người thân, họ hàng, “cánh hẩu” xảy ra ở một số nơi, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Từ công tác tuyển dụng, thi nâng ngạch công chức, viên chức còn nhiều hạn chế, chất lượng chưa cao, chưa đồng đều, có nơi còn xảy ra sai phạm, tiêu cực. Việc kiểm tra, giám sát thiếu chủ động, chưa thường xuyên, còn nặng về kiểm tra, xử lý vi phạm, thiếu giải pháp hiệu quả để phòng ngừa, ngăn chặn sai phạm…

Năm 2017, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã kiểm toán việc quản lý và sử dụng công chức, viên chức, lao động hợp đồng và quỹ lương tại 13 bộ, ngành và 47 địa phương. Đã phát hiện nhiều đơn vị tùy tiện, thiếu trách nhiệm trong việc giao chỉ tiêu biên chế và tiếp nhận sử dụng biên chế sai quy định, vượt thẩm quyền. Tình trạng biên chế công chức, viên chức càng tinh giản càng “nở ra”, góp phần làm tăng chi thường xuyên. Không ngân sách nào nuôi nổi bộ máy ăn lương lớn như vậy.

“Có tới 30% số công chức không có cũng được, bởi họ làm việc theo kiểu sáng cắp ô đi, tối cắp ô về không mang lại bất cứ thứ hiệu quả công việc nào” Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phat biếu cách đây không lâu. Việc này ít nhiều cho thấy thực trạng cồng kềnh và trì trệ của giới công chức Việt Nam.

Đây không phải là vấn đề mới, tuy nhiên công chức suốt đời sẽ là vật cản cho phát triển. Phải chuyển đổi hình thức biên chế, hợp đồng suốt đời trên cơ sở luật công chức mới, thay vì biên chế suốt đời phải xác định vị trí, việc làm phù hợp với vị trí ấy về trình độ đào tạo, kinh nghiệm chuyên môn của họ.

Nền hành chính công vụ hiện đại, chuyên nghiệp phải bảo đảm được sự năng động, thay đổi, không phải cứ vào công chức rồi thì cứ ung dung “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về” cũng chả ai làm gì được.

Số lượng biên chế viên chức nhiều là minh chứng cho chính sách xã hội hóa dịch vụ công chưa hiệu quả. Cơ chế biên chế là nguyên nhân làm triệt tiêu động lực phấn đấu của người lao động và nó như một cái rọ an toàn cho những người yếu kém.

Cần có phương án phù hợp để giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước

Nếu so sánh ở góc độ kinh tế, với 30% công chức “sáng cắp ô đi tối cắp ô về” nghĩa rằng chúng ta đang có chừng hơn 700.000 cán bộ dôi dư, nhân với con số trung bình 3 triệu đồng/tháng, nghĩa là, mỗi năm Nhà nước lãng phí khoảng hơn 20.000 tỷ đồng để chi trả cho bộ máy công chức Nhà nước, mà ngân sách Nhà nước là tiền thuế của dân, từ mồ hôi công sức của những người nông dân họ đóng thuế để cho những công chức ngồi hưởng thụ trong các phòng điều hòa mát lạnh.

Với đề xuất của cơ quan soạn thảo, việc cải cách hành chính nói chung và cải cách tinh giản biên chế nói riêng sẽ đạt được mục tiêu đề ra. Khi đó, vấn đề bội chi ngân sách sẽ được giải quyết, hiệu quả, hiệu lực của cơ quan Nhà nước sẽ được nâng lên, tình trạng sách nhiễu người dân sẽ được hạn chế…

Xóa bỏ biên chế viên chức giúp chọn người có tài, có tâm, có tầm

Đề xuất bỏ chế độ viên chức suốt đời với mục tiêu đến năm 2021 giảm tối thiểu bình quân cả nước 10% đơn vị sự nghiệp công lập và 10% biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách nhà nước so với năm 2015; đến năm 2025 tiếp tục giảm tối thiểu bình quân cả nước 10% đơn vị sự nghiệp công lập và 10% biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách nhà nước so với năm 2021; đến năm 2030 chỉ còn các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ nhiệm vụ chính trị, phục vụ quản lý nhà nước và các đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu; giảm 10% biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách nhà nước so với năm 2025.

Cần phải tính toán thế nào để có thể giải phóng khỏi bộ máy những người không làm việc được, những người kém phẩm chất, để bố trí những nhân lực mới có tài, có đức. Về mặt lý thuyết là như vậy, nhưng trong thực tiễn, giải bài toán này không dễ.

Những năm gần đây, ngành Giáo dục & Đào tạo là một trong những ngành thực hiện tinh, giản đội ngũ cán bộ, viên chức khá quyết liệt. Nhiều tỉnh, thành phố đã đưa ra khỏi ngành một lượng lớn giáo viên hợp đồng. Chưa bàn đến năng lực giảng dạy, hợp đồng được ký với cơ quan quản lý lao động địa phương thế nào nhưng với những diễn biến tại các đợt thanh lý hợp đồng lao động tại nhiều địa phương gần đây cho thấy đã và đang tồn tại tâm lý tinh giảm bằng mọi cách để chạy theo chỉ tiêu.

Và hậu quả là những lá đơn, thư đẫm nước mắt của những người trong cuộc đã được gửi tới các cơ quan chức năng trong đó có cả những cơ quan quyền lực cao nhất của Đảng, Nhà nước. Truy xuất những lá thư đó thấy rõ hiện tượng tham nhũng quyền lực tại các đơn vị tuyển dụng lao động và vì sức ép của tinh giản biên chế, những thầy cô giáo cực chẳng đã trở thành nạn nhân của lòng tham của lợi ích nhóm.

Không riêng ngành giáo dục, thực tế tại nhiều đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay đã và đang có tình trạng cán bộ, viên chức không đảm đương được công việc, lãnh đạo không dám giao việc cho họ nhưng họ cũng không vi phạm kỷ luật nên cơ quan khó xử lý.

Bộ Nội vụ đề xuất tiến tới xóa bỏ viên chức suốt đời trong một chừng mực nhất định có thể chấp nhận được. Trước mắt sẽ tập trung vào khối văn phòng, để có dư địa để tuyển dụng người giỏi thay thế. Song làm thế nào để công tâm để loại khỏi bộ máy những người kém tài, kém đức mà không sợ “ném đá vỡ bình” bởi mối quan hệ “4T” bất thành văn đã tồn tại và chi phối trong xã hội lâu nay là một câu hỏi khó.

Nhưng khó không có nghĩa là không làm được, thực tế đã cho thấy công tác chống tham nhũng đã không tồn tại vùng cấm, không có chỗ cho “hạ cánh an toàn” và lò đã cháy thì củi tươi cũng không thể không cháy.

Nhấn mạnh loại bỏ tư tưởng “viên chức suốt đời” phù hợp với xu thế của các nước trên thế giới. Từng vị trí công việc, từng cá nhân phải đáp ứng yêu cầu của cơ quan, nếu không hoàn thành thì phải nhường chỗ cho người khác. Đây cũng là một phương án tạo dư địa để thu hút người tài, không thể để những cá nhân yếu kém “án ngữ” và “giữ ghế” trong bộ máy. Đồng thời, thu hút nhân tài sử dụng những người có tâm, có tầm trong bộ máy nhà nước.

(Theo Bút Danh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
[email protected]

Facebook Lê Thanh Hải

Mạng Xã Hội

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải