Câu chuyện xúc động từ “tề thiên đại thánh” đến vắc xin bại liệt

Thứ tư, 10/02/2016, 09:49 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Xã hội) - Vịnh Bái Tử Long (Quảng Ninh) được biết đến với hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ và trong số đó có một nơi là “thánh địa” của khỉ vàng Macaca Mulatta.

Loại khỉ này được nuôi khu biệt và bảo vệ, chăm sóc ở chế độ cao cấp nhằm phục vụ cho nghiên cứu điều chế vắc xin bại liệt. Chính nơi đây đã đánh dấu sự thành công của vắc xin bại liệt mang thương hiệu Việt Nam đầu tiên.

“Hoa quả sơn” giữa vịnh Bái Tử Long

Để ra đảo khỉ này, chúng tôi phải làm một số thủ tục theo quy định, bởi như người dẫn đường nói, nơi đây là thánh địa của loài khỉ phục vụ nghiên cứu khoa học. Nghe qua đã thấy mức độ “an ninh” được đề cao như thế nào. Thế nên, đoàn chúng tôi buộc phải đợi một cán bộ, được đặt biệt danh là “chúa đảo” ra đón tại bến cảng Vũng Đục (thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh).

Trong lúc ngồi chờ tại bến cảng, điều khiến chúng tôi tò mò là những thức được bày bán nhiều nhất tại đây chính là… chuối. Một đồng nghiệp nữ trong đoàn tiến lại một cửa hàng tò mò hỏi và được chủ hàng cho biết: “Ra đảo mà không mua quà cho lũ khỉ là không lấy lòng chúng nó được đâu. Ưu tiên em khách lạ, chị còn mấy nải chuối bán rẻ nốt cho em đấy”. Lời mời chào của chị làm tôi chợt nhớ, trước khi ra đảo, tôi đã được một người bạn giới thiệu lũ khỉ ở đây rất gớm, đồ đạc ngoảnh trước, ngoảnh sau đã không thấy đâu. Nắm được chìa khóa mở lòng các con cháu của “tề thiên đại thánh” nên cả đoàn “quất” luôn 4 buồng chuối làm quà cho các vị vương giả này.

Câu chuyện xúc động từ “tề thiên đại thánh” đến vắc xin bại liệt - Ảnh 1

Biển hiệu nơi đảo khỉ có ghi cảnh báo về việc hạn chế người ra vào đảo.

Đợi chừng 30 phút, chúng tôi nhận ra chiếc ca nô của anh Long – người sẽ đảm nhận vai trò dẫn chúng tôi đi thăm đảo khỉ. Cả đoàn lịch kịch chuyển đồ lên ca nô và hướng về phía đảo khỉ. Anh Long “chúa đảo” vẻ mặt luôn rạng rỡ trong những câu chuyện của mình. Anh bày tỏ: Đảo khỉ vàng thuộc địa bàn thị xã Cẩm Phả, còn có tên là đảo Rều Đất (Hòn Rều). Đây là hòn đảo nhỏ, cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy khoảng hơn 500m. Đảo có diện tích khoảng 1km2, được phát hiện và khai khẩn vào những năm 1960.

Cũng theo anh Long “chúa đảo”, đàn khỉ ở đây có khoảng gần 1.000 con, thuộc loài khỉ vàng Macaca Mulatta và Macaca Nemestrina (2 loài khỉ quý hiếm có trong danh sách bảo vệ của Việt Nam). Rều Đất là hòn đảo thuộc trung tâm Nghiên cứu, sản xuất vắc xin và sinh phẩm y tế (Poliovac) trực thuộc bộ Y tế. Đây là một cơ sở nghiên cứu khoa học và ứng dụng các thành tựu mới về vắc xin Sabin đạt yêu cầu an toàn về chất lượng, phục vụ cho Chương trình tiêm chủng mở rộng. Nó đã góp công rất lớn trong việc đưa Việt Nam vào danh sách các nước thanh toán thành công bệnh bại liệt.

Ngày trước, nguồn cung ứng giống khỉ vàng của Trung tâm chủ yếu dựa vào việc thu mua tại các vùng ven biển Quảng Ninh. Bởi vậy, nhiều khi không chủ động, lúc có rất nhiều nhưng có lúc lại không đủ số lượng khỉ cho nghiên cứu vắc xin. Chính vì thế, lãnh đạo ngành y tế đã quyết định phải chọn được một hòn đảo chỉ chuyên nuôi khỉ nhằm phục vụ nghiên cứu khoa học. Lúc đó, vào những năm 1960, Hòn Rều là đảo hoang chưa có khỉ.

Tình nghĩa

Ngay khi đặt chân lên đảo, chúng tôi đã được “chúa đảo” chỉ cho tấm biển cắm ngay ở bến neo đậu tàu: “Cấm người và phương tiện lên đảo”. Anh Vũ Công Long nói với chúng tôi: “Vì nhiệm vụ chính trị đặc thù của đảo là phục vụ cho nghiên cứu khoa học, do đó, Hòn Rều là một hòn đảo tách biệt, vắng vẻ. Trên đó chỉ có khỉ và những cán bộ làm nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng khỉ như tôi thôi”.

Những chú khỉ vàng nơi đây được nuôi theo cách bán hoang dã. Ngày trước, đảo có rất nhiều cây cối rậm rạp, nhưng từ khi có vai trò mới thì việc trồng cây cối trên đảo cũng được ưu tiên cho lũ khỉ. Những hàng dừa, phi lao, bạch đàn xanh tốt chúng tôi bắt gặp ở khắp nơi trên đảo; rồi những khu trồng cây ăn quả như: nhãn, ổi, phượng… đều dành cho lũ khỉ. Vắt vẻo trên đó là từng đàn khỉ vàng, di chuyển theo bầy với tiếng gọi nhau “khẹc khẹc”, thực sự đưa chúng tôi lạc vào vùng đất như đúng cái tên người ta đặt cho nó: “Hoa quả sơn”. Chỉ khác là những chú khỉ nơi đây được cán bộ thú y chăm sóc cho từng bữa ăn và chế độ dinh dưỡng theo các thời kỳ.

Câu chuyện xúc động từ “tề thiên đại thánh” đến vắc xin bại liệt - Ảnh 2

Các kỹ thuật viên đang cho khỉ uống vắc xin.

Ở đảo, khỉ sống và sinh sản theo tự nhiên. Con người không có tác động trong quá trình này. Các cán bộ trên đảo chỉ tác động về môi trường, đảm bảo môi trường cho khỉ sinh sống, vệ sinh chuồng trại sạch sẽ. Ngoài ra, mặt an ninh cho những chú khỉ vàng ở đây cũng được đảm bảo tuyệt đối. Mọi sự ra vào đều phải có sự cho phép của Trung tâm hay lãnh đạo bộ Y tế. Hạn chế tối đa những người không có nhiệm vụ lên đảo để tránh gây nguy hại cho đàn khỉ.

Riêng chế độ dinh dưỡng phải chú ý tùy theo mùa. “Mùa tình yêu” phải cho khỉ ăn nhiều hoa quả hơn bình thường (thường “mùa tình yêu” của khỉ là vào khoảng tháng 8 âm lịch, tức tháng 9 -10 dương lịch). “Thậm chí có những “mùa tình yêu” của khỉ, tôi còn cho thêm cả giá đỗ vào thức ăn của chúng”, anh Long chia sẻ. Những việc tưởng chừng như nhỏ nhặt khi chăm sóc đàn khỉ nhưng theo anh Long cũng phải để ý để “mùa tình yêu được mặn mà và có thêm gia vị”.

“Chúa đảo” kể cho chúng tôi về một kỷ niệm vui ở lãnh địa “Hoa quả sơn” này: “Ở trên đảo, không ai sờ được vào lũ khỉ, chỉ có một con khỉ cái quý tôi nhất, thấy tôi ở văn phòng hay ở nhà, lúc nào cũng đến chầu chực xin ăn. Lũ khỉ cũng giống như con người vậy, luôn thích được chiều chuộng. Ăn cái gì tôi cũng để phần nó, ăn một quả táo cũng phải để lại một phần nhỏ cho nó”. Khi các cô khỉ, chú khỉ ở đây sắp phải đưa đi nghiên cứu vắc xin, anh Long và các cán bộ trên đảo buồn và thương chúng nhiều lắm. “Nhưng biết làm sao được, mỗi người một nhiệm vụ riêng, tôi đang có dự định làm bia tưởng niệm cho chúng bởi tính ra đã có hàng nghìn con khỉ hiến thân cho khoa học”, anh Long bộc bạch.

Đảo khỉ và sứ mệnh cao cả

Năm 2000, tổ chức Y tế thế giới (WHO) chính thức ghi nhận Việt Nam là nước đã thành công trong việc thanh toán bệnh bại liệt. Có được điều này là do Việt Nam đã nghiên cứu thành công vắc xin bại liệt trên tế bào thận khỉ Macaca Mulatta. Hơn 50 năm tồn tại, đảo Rều Ðất được đánh giá là cơ sở chăn nuôi độc nhất loài khỉ Macaca Mulatta, thực hiện nhiệm vụ cao cả đó là nghiên cứu vắc xin và sinh học phục vụ sức khỏe con người. Các nhà khoa học quốc tế cũng đánh giá cao cơ sở chăn nuôi này. Đặc biệt, nó càng có giá trị lớn trong tương lai, khi đàn khỉ tự nhiên ngày càng bị đe dọa.

(Theo Đời Sống & Pháp Luật)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
[email protected]

Facebook Lê Thanh Hải

Mạng Xã Hội

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải