Đổi tên làm gì khi bản chất vẫn là thu tiền của dân!

Thứ hai, 13/05/2019, 16:16 (GMT+7) 0 Phản hồi

(Xã hội) - Người ta nói “chiếc áo không làm nên thầy tu”. Vấn đề không phải là những cài tên đẹp hay xấu mà ở việc đặt vị trí thu tiền có hợp lý không? Mức tiền thu có phù hợp không? Có hợp lòng đa số người dân không? Việc thu tiền mà đa số dân chúng chấp nhận ủng hộ thì cái tên chẳng có ý nghĩa là bao. 

Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về xây dựng, tổ chức và hoạt động của trạm thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ, thay thế cho Thông tư 49 về hoạt động của trạm thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ. Ngay lập tức, đề xuất này gây phản ứng gay gắt trong dư luận lẫn giới chuyên gia.. Vì có nhiều thứ cần chú trọng như chất lượng công trình, nâng cấp nhiều tuyến đường, cầu cống… Chứ một cái tên thay đổi khi bản chất vẫn vậy thì không có ý nghĩa gì.

Bộ GTVT với những đề xuất từ trạm thu phí sang thu giá và thu tiền khiến dư luận nổi sóng

Tên đúng theo luật?

Dự thảo quy định “trạm thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ” là nơi thực hiện việc thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ của phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Trạm thu tiền đường bộ phải xây dựng theo quy chuẩn, tiêu chuẩn, thiết kế phải được cơ quan nhà nước phê duyệt; áp dụng công nghệ hiện đại theo quy chuẩn, tiêu chuẩn của Bộ GTVT. Toàn bộ dữ liệu thu phí tại trạm thu phí phải được kết nối với hệ thống quản lý, giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trước đây các dự án BOT giao thông được quản lý dưới hình thức là phí, Bộ Tài chính và cơ quan có thẩm quyền ban hành mức phí và chế độ quản lý sử dụng. Mỗi dự án Bộ Tài chính sẽ ban hành một thông tư riêng để áp dụng thu phí cụ thể, mức phí theo quy định chung tại Thông tư 159/2013 của Bộ Tài chính.

Theo Bộ Tài chính, khi Luật phí, lệ phí hiệu lực từ 1/1/2017, có 44 loại phí được chuyển sang cơ chế giá. Nhưng gọi sao cho đúng luật và lọt tai, tiếc rằng Bộ Tài chính chỉ chung chung: chuyển sang “cơ chế giá”. Và Bộ GTVT “tiên phong” đổi phí sang giá đã bị phản ứng. Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp bước với tên gọi “giá dịch vụ đào tạo” thay cho học phí cũng chịu cảnh tương tự!

Năm 2016, Bộ GTVT ban hành thông tư 35/2016/TT-BGTVT, viện dẫn Luật phí và lệ phí để đổi tên “phí sử dụng đường bộ” thành “giá dịch vụ sử dụng đường bộ”. Từ đó, các trạm thu phí đều đổi tên thành “trạm thu giá” thay vì sử dụng đầy đủ cụm từ “trạm thu giá sử dụng dịch vụ đường bộ”, gây ý kiến trái chiều trong dư luận.

Trả lời chất vấn trước Quốc hội ngày 4/6/2018, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết “tiếp thu ý kiến của dư luận xã hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, chúng tôi sẽ nghiên cứu chỉnh sửa tên trạm thu phí thành một tên khác phù hợp”.

Trước ý kiến này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói: “Không việc gì phải nghiên cứu hay trình gì nữa, cứ đưa về tên cũ trạm thu phí là ổn, “trạm thu phí” là cái tên rất đúng và quen gọi, không có lý do gì để đổi. Nếu Bộ GTVT cứ nghiên cứu rồi trình thì sẽ rất mất thời gian, không cần thiết”.

Đến ngày 10/7/2018, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã có văn bản gửi các nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án BOT; Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Tổng Công ty Đầu tư phát triển và quản lý dự án hạ tầng giao thông Cửu Long yêu cầu chính thức triển khai việc sử dụng tên gọi “trạm thu phí”.

Có thể thấy, những đề xuất ngược đời, vô lý từ các lãnh đạo, cơ quan nhà nước cũng không hề ít. Bài học về trạm thu giá còn chưa nguôi, khi đề xuất đổi từ thu phí thành thu giá cũng của Bộ này đã phải rút lại vì sự vô lý đến tức cười của nó. Thế mà, dư luận lại không khỏi “giật mình” khi Bộ GTVT đề xuất đổi tên trạm thu phí thành trạm thu tiền!?

Cứng nhắc, nặng nề về hình thức ngôn ngữ

Đề xuất trên trời nhưng truy tìm người trách nhiệm với đề xuất đó lại không hề dễ dàng

Thật ra, những đề xuất như vậy không chỉ không nhắm vào giải quyết các vấn đề của cuộc sống mà còn làm phát sinh chi phí rất lớn. Giả sử cả nước này đổi từ thu phí sang thu tiền thì chi phí là bao nhiêu trong khi trước đây không lâu Bộ vừa yêu cầu đổi từ thu phí sang thu giá. Đó là chi phí rất vô ích!

Vẫn biết chỉ là đề xuất, còn lấy ý kiến đóng góp, phản biện… nhưng đề xuất cũng phải dựa trên thực tế, có khảo sát chứ không thể “thích gì đề xuất đó”, nhất là với các cơ quan nhà nước. Có lẽ nên đề xuất đánh giá năng lực cho mỗi đề xuất vô lý, thậm chí ngược đời để hạn chế tình trạng này?

Xin được nhắc lại một lần nữa rằng, đây là lần thứ 3 Bộ GTVT thực hiện đổi tên các trạm thu hoàn vốn dự án. Để rồi, Bộ GTVT lại hứng búa rìu dư luận khi tìm tên gọi cho khoản thu dịch vụ đường bộ. Tên đó phải đúng pháp luật và được xã hội chấp nhận. Ngặt nỗi, tên xã hội quen dùng là phí không còn được dùng vì tuân theo Luật phí, lệ phí. Còn gọi đúng tên theo Luật giá, tên “trạm thu giá” quá khó nghe, còn tên “trạm thu tiền” không hay bằng “trạm thu phí”.

Luật sư Trương Thanh Đức – Công ty Luật Basico, cho rằng: “Không có luật nào cấm không được dùng chữ “phí”. Sau luật Phí, lệ phí, có thêm nhiều luật khác, nghị định khác đề cập đến chữ phí. Có rất nhiều loại hình khác vẫn dùng phí như khái niệm, ngôn ngữ quen thuộc, dễ hiểu và điển hình. Không lẽ phí môi giới, bưu phí, học phí, viện phí, công tác phí, sinh hoạt phí… trong hàng chục nghị định hay luật khác phải bỏ đi”.

Không nên quá cứng nhắc khi áp dụng tê gọi theo luật. Còn tùy từng trường hợp, vì đề xuất mới so với cách mà xã hội đang gọi hiện nay đều khó nghe. Ngoài lĩnh vực giao thông vận tải, các bệnh viện tư vẫn gọi chi phí mà người dân phải trả là viện phí hay trường học do tư nhân đầu tư vẫn thu học phí, nên việc đặt tên trạm thu phí là không sai. Tên gọi này đã quen thuộc với người dân, không phải vấn đề cấp thiết để phải sửa đổi.

Thứ trưởng Lê Đình Thọ cho biết: “Tên gọi “trạm thu phí”, “trạm thu giá” hay “trạm thu tiền” chỉ là tên gọi xác định vị trí địa điểm thu tiền sử dụng dịch vụ đường bộ của các dự án giao thông. Bản chất các trạm này vẫn là nơi thu tiền sử dụng dịch vụ đường bộ để hoàn vốn cho dự án, việc định nghĩa trong nghị định, thông tư phải phù hợp với luật Giá”.

Lý giải là thế, nhưng dường như Bộ GTVT đã không đối mặt với vấn đề có thật đang tồn tại là người dân phản ứng việc thu phí ở những trạm BOT không hợp lý chứ không phải ở tên gọi. Phí hay gì gì thì vẫn là thu tiền từ người tham gia giao thông, nhưng vấn đề không phải là những cài tên đẹp hay xấu mà ở việc đặt vị trí thu tiền có hợp lý không? Mức tiền thu có phù hợp không? Có hợp lòng đa số người dân không? Việc thu tiền mà đa số dân chúng chấp nhận ủng hộ thì cái tên chẳng có ý nghĩa là bao.

Điều này có nghĩa, không nên nặng về hình thức từ ngữ. Bởi, tên gọi có thể đúng với cơ quan chức năng nhưng không xuôi với dân vì bản chất của nó không có gì thay đổi đó là thu tiền của dân. Và có lẽ xã hội chưa chấp nhận sự điều chỉnh những tên gọi này.

(Theo Butdanh.net)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Xem thêm: Lê Thanh Hải
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
[email protected]

Facebook Lê Thanh Hải

Mạng Xã Hội

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải