Trung Quốc đơn phương cấm đánh bắt cá và “âm thầm” vi phạm lệnh cấm của mình ở Biển Đông

Thứ sáu, 30/03/2018, 16:38 (GMT+7) 0 Phản hồi

(An ninh Quốc phòng) - Bộ Nông nghiệp Trung Quốc lại vừa tiếp tục đơn phương ra lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông, hành động này liên tục được đưa ra kể từ năm 1999, dưới vỏ bọc là bảo vệ nguồn cá. Thời gian áp dụng lệnh cấm này thường rơi vào đúng thời điểm mùa đánh bắt cá ở khu vực đang nở rộ.

Bộ Nông nghiệp Trung Quốc vừa đơn phương thông báo điều chỉnh quy chế cấm đánh bắt cá trên biển, là hành động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và vùng biển vịnh Bắc bộ. Đồng thời, hành động này cũng đã vi phạm luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên Hợp Quốc về luật Biển 1982. Và đi ngược lại với Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) ký giữa ASEAN và Trung Quốc, năm 2002.

Trung Quốc ra lệnh cấm vượt quá mức chủ quyền của mình như thế nào?

Cấm đánh bắt cá là một trong những chính sách phổ biến của nhiều quốc gia giáp biển. Lệnh cấm này nhằm mục đích bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, dựa trên các văn bản pháp luật quốc tế như: Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc năm 1982 (UNCLOS); Hiệp định về các loài cá di cư của LHQ 1995; Công ước bảo vệ đa dạng sinh học (CBD); Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật đang bị nguy cấp (CITES) và Công ước về các loài di cư (CMS).

Các quốc gia có chủ quyền ở Biển Đông và đang bị Trung Quốc xâm hại

Theo các quy định trên, thì lệnh cấm đánh bắt cá được áp dụng trong 2 điều kiện là:

– Các quốc gia ven biển chỉ có quyền đánh bắt cá trong phạm vi vùng biển mà quốc gia đó chủ quyền và quyền tài phán, thường chủ yếu là vùng đặc quyền kinh tế.

– Lệnh cấm đánh bắt cá phải dựa trên các số liệu khoa học, trên cơ sở trao đổi thường xuyên với các tổ chức trong khu vực và quốc tế, ngoài ra phải có sự tham vấn của các quốc gia liên quan. Trước khi áp dụng lệnh cấm đánh bắt cá, thì quốc gia đó phải thông báo công khai, thông tin đầy đủ khu vực, nội dung đánh bắt cá với ngư dân trong nước và các nước trong khu vực.

Thường thì các quốc gia thuộc khối Liên minh châu Âu, Australia, Mỹ, Mexico… đều áp dụng lệnh cấm đánh bắt cá. Nhưng chủ yếu là theo từng thời gian vào mùa sinh sản hoặc đối với từng loài cá nhất định.

Về phía Trung Quốc, thì nước này chỉ sở hữu hợp pháp 13% diện tích Biển Đông, tức là nếu áp dụng lệnh cấm đánh bắt cá theo quy định quốc tế, thì nước này chỉ được cấm trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này.

Nhưng Trung Quốc lại ngang nhiên tuyên bố chủ quyền đối với 90% khu vực của Biển Đông (hơn 3 triệu km vuông), vi phạm nghiêm trọng Công ước UNCLOS về Luật biển của Liên Hiệp Quốc và xâm hại đến vùng đặc quyền kinh tế mà các nước trong khu vực đã tuyên bố chủ quyền.

Nếu các nước có chủ quyền và luật pháp quốc tế công nhận những tuyên bố của Trung Quốc, thì đồng nghĩa họ sẽ chiếm hầu như hết Biển Đông. Việt Nam là nước bị chiếm nhiều nhất, với 1.170.000 km2 thềm lục địa; Philippines 620.000 km2; Malaysia 170.000 km2; Brunei 50.000 km2; Indonesia 50.000 km2.

Và điều đó đồng nghĩa Trung Quốc sẽ là bá chủ của Biển Đông, làm chủ phía tây Thái Bình Dương và có thể tạo nên một xung đột nghiêm trọng.

Sau những lần cấm đánh bắt ở biển Đông là một sự kiện thể hiện rõ bản chất “âm mưu bá chủ”

Từ năm 1999 đến nay, Trung Quốc đều đặn hằng năm đều đơn phương tự ban hành lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông. Nơi mà Trung Quốc tự ý tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ, bất chấp sự phản đối của các nước trong khu vực và trên thế giới.

Theo các chuyên gia quốc tế, thì việc Trung Quốc ra lệnh cấm đánh bắt cá không phải là bảo vệ hệ sinh thái, nguồn tài nguyên đang dần cạn kiệt này. Mà trước hoặc sau mỗi lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông, là nước này lại có một động thái quân sự nhằm phô trương sức mạnh.

Cùng với lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông thì Trung Quốc ngang nhiên gia tăng quân sự và củng cố các đảo làm căn cứ

Trước khi cho mình cái quyền ban hành lệnh cấm đánh bắt cá vào năm 1999, thì cùng với đó từ năm 1998 đến nay Trung Quốc đã tăng ngân sách quốc phòng lên gấp 13 lần. Đưa hải quân Trung Quốc trở thành lực lượng hải quân hùng mạnh nhất Châu Á.

Hải quân và kiểm ngư Trung Quốc ngang nhiên tăng cường hoạt động ở khu vực “đường lưỡi bò” để gây ra sức ép đối với các nước trong khu vực ASEAN. Từ sự ngang ngược của mình, các tàu hải quân và kiểm ngư Trung Quốc đã tạo ra các va chạm với các tàu kiểm ngư của các nước có chủ quyền ở Biển Đông trong đó có Việt Nam.

Ngang ngược nhất là sau vụ đụng độ của hải quân và kiểm ngư của với Philippins. tại bãi cạn Scarborough năm 2012. Trung Quốc đã đơn phương mở rộng phạm vi áp dụng lệnh cấm đánh bắt cá, đối với toàn bộ khu vực từ vĩ tuyến 12 trở về phía Bắc.

Ngoài ra, sau các lệnh cấm đánh bắt cá đơn phương hằng năm, thì Trung Quốc sẽ thực hiện một hoạt động quân sự hoặc ngang nhiên cho các phương tiên, kỹ thuật của mình vào khai thác tài nguyên thiên nhiên ở khi vực Biển Đông.

Giữa năm 2014, sau lệnh đơn phương cấm đánh bắt cả ở khu vực Biển Đông, cũng là lúc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương – 981, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh hải Việt Nam.

Lệnh cấm đánh bắt cá này cũng đưa ra vào đúng thời điểm mà Tòa trọng tài thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan), sắp ra phán quyết về việc Philippines kiện Bắc Kinh vì hành động tuyên bố chủ quyền phi lý trên Biển Đông.

Ngày 19/1/2017, khi Bộ Nông nghiệp Trung Quốc ra thông báo về việc áp dụng lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông, tại khu vực vĩ tuyến 12 trở về phía Bắc, bao gồm cả Vịnh Bắc Bộ.

Thì ngay sau đó, ngày 10/2 tờ Tân Hoa xã đã tiết lộ biên đội huấn luyện biển xa của Hạm đội Hải Nam (bao gồm tài khu trục tên lửa Trường Sa Type 052D, tàu khu trục tên lửa Hải Khẩu Type 052C, tàu tiếp tế tổng hợp Lạc Mã Hồ), đã rời một quân cảng ở Tam Á, tỉnh Hải Nam và thực hiện một cuộc diễn tập quân sự.

Trung Quốc cấm nhưng vẫn “âm thầm” để ngư dân của họ đánh bắt

Với diện tích khoảng 3 triệu km vuông, Biển Đông là khu vực cung cấp trữ lượng cá vô cùng lớn. Theo ước tính, thì năm 2012 Biển Đông chiếm khoảng 12% sản lượng đánh bắt cá của thế giới, trị giá 21,8 tỷ USD.

Nhưng với sự tham gia hoạt động đánh bắt cá ngày một nhiều của các nước trong khu vực. Thì sản lượng đánh bắt cá và nguồn trữ lượng cá năm 2015, đã giảm khoảng 70 – 90%, so với năm 1950. Riêng lượng cá chưa khai thác gần bờ có xu hướng giảm nhất, hiện nay giảm xuống chỉ còn từ 5 đến 30%.

Các tàu các Trung Quốc ngày càng ngỗ ngược đi vào các vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia khác để đánh bắt hải sản

Các tàu các Trung Quốc ngày càng ngỗ ngược đi vào các vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia khác để đánh bắt hải sản

Vì nguồn lợi thủy sản chiếm vị trú quan trọng chiến lược đối với Trung Quốc, ảnh hưởng trực tiếp tới kinh tế, đời sống và khẩu phần ăn của người dân nước này. Nên từ những năm 90 của thế kỷ trước, Trung Quốc phải tính tới việc ra lệnh cấm các nước đánh bắt cá đối với khu vực Biển Đông.

Có thể nói, Trung Quốc vừa là nguồn cung, cũng vừa là thị trường lớn nhất vê tiêu thụ cá trên thế giới. Nước này có tới 9 triệu ngư dân (chiếm ¼ ngư dân của thế giới), nếu tính gộp tất cả các ngành nghề liên quan tới ngư nghiệp, đánh bắt thủy sản, thì mỗi năm đã đóng góp cho ngân sách nước này khoảng 330 tỷ USD, tương đương 3,5% GDP Trung Quốc.

Mặc dù ra lệnh cấm đánh bắt cá với mục đích bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên đang dần cạn kiệt ở Biển Đông, vì lợi ích chung của cộng đồng khu vực. Nhưng thật chớ trêu là Trung Quốc vừa cấm đánh bắt cá, thì cũng vừa ngang nhiên đưa các tàu cá ngư nghiệp vào khai thác với số lượng gia tăng.

Hành vi “vừa đá bóng vừa thổi còi” này của Trung Quốc có thể thấy được, từ hành động năm 1961 nước này tăng tỷ trọng đánh bắt cá của mình từ 7% lên những con số cao hơn, có năm đạt 34% sản lượng hải sản của thế giới.

Tính trung bình lượng cá tiêu thụ theo đầu người của Trung Quốc hiện nay là 31,9kg/người. Con số này gấp đôi con số trung bình so với thế giới là 15,4%.

Còn trường hợp cụ thể hơn thì có thể lấy ví dụ là năm 2011, Hàn Quốc đã bắt giữ hơn 500 tàu cá của Trung Quốc, đặc biệt vào mùa đánh bắt. Con số này tăng 20% số tàu cá của Trung Quốc bị Hàn Quốc bắt giữ trước đó.

Hành động đánh bắt cá của các tàu kiểm ngư và ngư dân Trung Quốc cũng diễn ra một cách hung hăng hơn, bất chấp kệnh cấm và pháp luật của Hàn Quốc đề ra. Các tàu cá của Trung Quốc ngang nhiên tập hợp thành các đội, dàn trận, đối đầu và tấn công lực lượng cảnh sát biển Hàn Quốc. Đã có 1 trường hợp một thuyền trưởng của tàu cá Trung Quốc, dùng dao tấn công cảnh sát biển Hàn Quốc, làm một người tử vong.

Các tàu cá của Trung Quốc dàn hàng ngang để chống lại hành động kiểm tra của cảnh sát biển Hàn Quốc

Các tàu cá của Trung Quốc dàn hàng ngang để chống lại hành động kiểm tra của cảnh sát biển Hàn Quốc

Năm 2012, sau khi vừa ra lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông, thì chính Trung Quốc lại vi phạm chính lệnh cấm do mình đặt ra.

Tháng 4/2012, tàu cá Trung Quốc là nguyên nhân gây nên cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Philippines, tại bãi cạn Scarborough thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Sau khi phát hiện tàu cá Trung Quốc đang neo đậu trong khu vực bãi cạn vào ngày 8/4/2017, tàu hải quân Gregorio del Pilar của Philippines đã đến hiện trường kiểm tra các tàu cá này của Trung Quốc.

Tại đây, các tàu cá này có chứa một lượng lớn san hô, cá mập, sò tai tượng… phía Philippines kết luận là đánh bắt trái phép. Nhưng Trung Quốc ngay sau đó đã lên án ngược lại, rằng đây là các tàu cá của họ đang tránh trú bão và bị hải quân Philippines làm khó.

Cuộc tranh chấp này đã tạo nên một xung đột, 2 nước đã liên tục dùng tàu tuần ngư có vũ trang để gia tăng sức ép và yêu cầu đối phương chấm dứt tình trạng đơn phương của mình. Cuối cùng, phía Philippines đã cho rút các tàu của mình ra khỏi bãi cạn và Trung Quốc lại tuyên bố chủ quyền của họ với bãi cạn này.

Suy cho cùng, lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc tại Biển Đông thực chất chỉ là hành động áp đặt các yêu sách. Yêu cầu các nước chấp thuận vùng chủ quyền thiếu cơ sở và pháp lý của nước này tại Biển Đông.

Phạm vi lệnh cấm đánh bắt của của Trung Quốc hằng năm đang là một “cái bẫy”, nhằm từng bước hợp pháp hóa tham vọng mở rộng vùng đặc quyền kinh tế và biến Biển Đông thành cái “ao nhà” của mình.

(Theo Bút Danh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
  • Share on Link Hay!
  • Facebook
  • Twitter

Ban Biên Tập

Đọc tin mới qua Email:

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ
[email protected]

Facebook Lê Thanh Hải

Mạng Xã Hội

Lê Thanh Hải
Lê Thanh Hải